Tài khoản eKYC là gì? Giải pháp định danh thông minh, an toàn

* Nội dung đề cập trong bài viết được tổng hợp dựa trên thông tin chung của thị trường, không đại diện cho duy nhất các sản phẩm và dịch vụ của VIB.

1. Tài khoản eKYC là gì?

eKYC (Electronic Know Your Customer) là quy trình định danh khách hàng điện tử, cho phép ngân hàng xác thực danh tính khách hàng online mà không cần gặp trực tiếp tại chi nhánh ngân hàng. Việc định danh được thực hiện trên nền tảng số, dựa trên hình ảnh giấy tờ tùy thân như CCCD hoặc hộ chiếu, kết hợp video khuôn mặt và đối chiếu với các cơ sở dữ liệu để đảm bảo thông tin chính xác, hợp pháp.

Theo Thông tư 16/2020/TT-NHNN, các ngân hàng tại Việt Nam được phép áp dụng eKYC để mở tài khoản thanh toán, trên cơ sở đáp ứng đầy đủ yêu cầu về xác thực danh tính, an toàn và bảo mật.

Tài khoản eKYC là tài khoản ngân hàng được mở hoàn toàn trực tuyến thông qua định danh điện tử hợp pháp

2. Phân biệt eKYC và KYC truyền thống

Trước khi eKYC xuất hiện, hình thức định danh phổ biến của ngân hàng là KYC (Know Your Customer). Bảng so sánh dưới đây sẽ giúp khách hàng thấy rõ sự khác nhau giữa eKYC và KYC truyền thống, từ đó dễ dàng lựa chọn hình thức định danh phù hợp khi sử dụng dịch vụ ngân hàng:

Như vậy, eKYC phù hợp với khách hàng có nhu cầu mở tài khoản online và sử dụng các dịch vụ cơ bản như chuyển tiền, gửi tiết kiệm, thanh toán hóa đơn nhờ quy trình nhanh chóng, thuận tiện. Với các giao dịch đặc thù như vay vốn hoặc mở thẻ tín dụng, KYC truyền thống vẫn được áp dụng để xác minh trực tiếp tại chi nhánh ngân hàng, nhằm đảm bảo kiểm soát rủi ro và tuân thủ quy định pháp lý.

Khách hàng sử dụng eKYC hoặc KYC tùy theo từng dịch vụ

3. Ưu điểm và nhược điểm của eKYC

Việc nắm rõ ưu và nhược điểm của eKYC giúp người dùng chủ động hơn trong quá trình định danh và sử dụng dịch vụ ngân hàng số.

3.1. Ưu điểm

Nhờ ứng dụng các công nghệ định danh hiện đại, eKYC mang đến nhiều ưu điểm giúp người dùng sử dụng dịch vụ ngân hàng thuận tiện hơn:

• Tiết kiệm thời gian và chi phí: Khách hàng không cần đến quầy giao dịch, từ đó tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại, đồng thời giúp ngân hàng tối ưu nguồn lực vận hành và quy trình xử lý hồ sơ.
• Trải nghiệm liền mạch: Quy trình xác thực được thực hiện online, liền mạch trên ứng dụng ngân hàng, giúp khách hàng hoàn tất mở tài khoản và sử dụng dịch vụ ngay.
• Tính bảo mật cao: eKYC ứng dụng các công nghệ như nhận diện khuôn mặt, AI và mã hóa dữ liệu, giúp hạn chế giả mạo danh tính và nâng cao an toàn thông tin.
• Nhanh chóng và tiện lợi: Chỉ cần thiết bị có kết nối internet, khách hàng có thể định danh và sử dụng dịch vụ mọi lúc, mọi nơi mà không phụ thuộc vào giờ làm việc ngân hàng.

eKYC mang đến trải nghiệm tiện lợi và nhanh chóng cho khách hàng

3.2. Nhược điểm

Do được triển khai trên nền tảng số, eKYC vẫn tồn tại một số hạn chế liên quan đến công nghệ:

• Phụ thuộc công nghệ và đường truyền mạng: Quá trình xác thực có thể bị gián đoạn nếu thiết bị không đáp ứng yêu cầu hoặc kết nối internet không ổn định.
• Rủi ro lừa đảo trực tuyến: Lừa đảo có thể xảy ra khi người dùng để lộ thông tin cá nhân, mã OTP cho bên thứ ba.
• Yêu cầu kỹ thuật từ người dùng: Việc chụp ảnh, quay video và thao tác trên ứng dụng có thể gây khó khăn với người chưa quen sử dụng công nghệ số.

Thiết bị cần kết nối internet ổn định để quá trình xác thực eKYC diễn ra liền mạch và chính xác

4. 6 công nghệ hiện đại làm nên sự an toàn của eKYC

Dưới đây là 6 công nghệ tiên tiến được ứng dụng trong eKYC, nhằm đảm bảo độ an toàn và chính xác:

• Công nghệ OCR (Optical Character Recognition): OCR cho phép hệ thống tự động nhận dạng và trích xuất thông tin từ giấy tờ tùy thân như CCCD/Thẻ căn cước hoặc hộ chiếu thông qua hình ảnh chụp, với độ chính xác trên 98%.
• Công nghệ Face Matching: Face Matching sử dụng thuật toán AI để so sánh ảnh chân dung chụp trực tiếp với ảnh trên giấy tờ tùy thân, qua đó xác nhận hai dữ liệu thuộc về cùng một người.
• Công nghệ Liveness Detection: Bằng cách kiểm tra yếu tố chuyển động và thời gian thực khi quay video, Liveness Detection giúp phân biệt khuôn mặt thật với hình ảnh hoặc video giả mạo.
• Công nghệ Fraud Detection: Sử dụng các thuật toán phân tích dữ liệu, Fraud Detection giúp ngân hàng phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trong quá trình định danh và giao dịch điện tử.
• Chữ ký điện tử E-Signature: Chữ ký điện tử cho phép khách hàng xác nhận hồ sơ, biểu mẫu và thỏa thuận ngay trên nền tảng số mà không cần ký tay, giúp rút ngắn thời gian xử lý mà vẫn đảm bảo tính pháp lý và mang lại trải nghiệm giao dịch thuận tiện hơn.
• Công nghệ NFC (Near Field Communications): NFC cho phép ứng dụng đọc dữ liệu mã hóa được lưu trữ trong chip của CCCD gắn chip. Đây là phương thức có tính bảo mật cao nhất hiện nay vì thông tin trong chip rất khó bị làm giả và đã được Bộ Công an xác thực.

Việc ứng dụng 6 công nghệ tiên tiến giúp eKYC vừa tối ưu trải nghiệm giao dịch, vừa nâng cao độ chính xác, tin cậy và mức độ bảo mật trong xác minh danh tính điện tử.

eKYC áp dụng 6 công nghệ hiện đại nhằm tăng cường bảo mật

5. 3 lớp bảo mật chính trong eKYC ngân hàng

eKYC áp dụng 3 lớp bảo mật chính gồm tên đăng nhập và mật khẩu, sinh trắc học, mã xác thực OTP, giúp tăng độ an toàn và chính xác trong quá trình định danh điện tử.

5.1. Tên đăng nhập (Username) và mật khẩu

Tên đăng nhập là chuỗi ký tự dùng để nhận diện tài khoản khi sử dụng ứng dụng ngân hàng số, thường là số điện thoại, địa chỉ email hoặc mã khách hàng do ngân hàng cung cấp.

Mật khẩu là chuỗi ký tự bảo mật do khách hàng tự thiết lập, thường yêu cầu tối thiểu từ 8 ký tự, bao gồm chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt. Mật khẩu dùng để đăng nhập và thực hiện giao dịch, cần được thay đổi định kỳ tối thiểu mỗi năm một lần.

Tên đăng nhập và mật khẩu giúp xác định người dùng và kiểm soát quyền truy cập vào tài khoản ngân hàng số

5.2. Sinh trắc học (Face ID hoặc vân tay)

Lớp bảo mật sinh trắc học dựa trên các đặc điểm sinh học độc nhất và không thể thay đổi của mỗi cá nhân như khuôn mặt hoặc dấu vân tay để xác thực quyền truy cập. Khi đăng nhập hoặc xác nhận giao dịch trên ứng dụng ngân hàng số, hệ thống sẽ sử dụng các thuật toán chuyên sâu để đối chiếu dữ liệu sinh trắc học đã đăng ký trước đó với dữ liệu thu thập theo thời gian thực, từ đó đảm bảo chỉ chính chủ tài khoản mới có thể thực hiện thao tác.

Ngoài ra, xác thực sinh trắc học còn mang lại sự tiện lợi tối đa cho người dùng khi loại bỏ việc phải ghi nhớ mật khẩu, giúp quá trình đăng nhập và giao dịch diễn ra nhanh chóng, liền mạch ngay trên thiết bị di động.

Xác thực sinh trắc học đảm bảo chỉ chủ tài khoản mơi có thể đăng nhập và thực hiện giao dịch

5.3. Mã xác thực OTP (One-Time Password)

Mã xác thực OTP (One-Time Password) là mật khẩu dùng một lần, đóng vai trò là lớp bảo vệ cuối cùng và quan trọng nhất trong mỗi giao dịch trực tuyến. OTP thường là dãy số gồm 4 - 6 chữ số, được gửi trực tiếp đến số điện thoại đã đăng ký của khách hàng qua tin nhắn hoặc cuộc gọi tự động.

Khách hàng chỉ cần nhập chính xác mã OTP vào hệ thống để hoàn tất bước xác minh danh tính và tiếp tục giao dịch. Mã OTP chỉ có hiệu lực trong thời gian rất ngắn, thường từ 30 giây đến 1 phút. Khi hết thời hạn, mã sẽ tự động vô hiệu hóa và khách hàng phải yêu cầu cấp mã mới.

Mã OTP được gửi đến thiết bị cá nhân, giúp xác nhận giao dịch và ngăn chặn truy cập trái phép

6. Quy trình hoạt động của eKYC

Quy trình eKYC được thiết kế theo các bước rõ ràng, cho phép khách hàng chủ động sử dụng dịch vụ ngân hàng trực tuyến mà không cần đến chi nhánh ngân hàng.

6.1. Quy trình mở tài khoản eKYC

Để bắt đầu mở tài khoản eKYC, khách hàng cần tải ứng dụng Mobile Banking của ngân hàng qua App Store hoặc CH Play, sau đó lựa chọn “Đăng ký mở tài khoản”. Quy trình thường gồm 4 bước chính, giúp hoàn tất đăng ký nhanh chóng chỉ trong vài phút:

Bước 1: Khách hàng cung cấp thông tin

Sau khi chọn mở tài khoản, khách hàng nhập các thông tin cá nhân cơ bản như họ tên, ngày sinh, giới tính, số điện thoại và địa chỉ liên hệ. Dữ liệu này giúp ngân hàng kiểm tra điều kiện mở tài khoản và làm cơ sở cho các bước xác minh tiếp theo.

Bước 2: Hệ thống eKYC xác minh giấy tờ tùy thân

Khách hàng chụp ảnh CCCD/Thẻ căn cước hoặc hộ chiếu theo hướng dẫn trên ứng dụng. Công nghệ OCR sẽ được sử dụng để trích xuất và kiểm tra thông tin từ giấy tờ, giúp tăng độ chính xác và hạn chế sai sót thủ công.

Bước 3: Hệ thống eKYC xác nhận khuôn mặt

Khách hàng chụp ảnh hoặc quay video khuôn mặt để xác thực danh tính. Công nghệ Face Matching kết hợp Liveness Detection giúp đối chiếu khuôn mặt với giấy tờ tùy thân và ngăn chặn hành vi giả mạo bằng hình ảnh hoặc video ghi sẵn.

Bước 4: Kết quả xác minh

Hệ thống tổng hợp dữ liệu từ các bước trước để đưa ra kết quả xác minh. Nếu xác minh thành công, khách hàng có thể sử dụng tài khoản và dịch vụ ngân hàng số ngay. Trường hợp chưa đạt yêu cầu, khách hàng sẽ được hướng dẫn thực hiện lại để đảm bảo tính chính xác và bảo mật.

Quy trình mở tài khoản eKYC sử dụng các công nghệ xác thực hiện đại để định danh khách hàng từ xa

6.2. Quy trình thực hiện định danh điện tử eKYC

Khách hàng có thể thực hiện định danh eKYC trên ứng dụng Mobile Banking thông qua một trong hai cách sau:

Cách 1: Định danh với VNeID

• Bước 1: Đăng nhập ứng dụng Mobile Banking của ngân hàng, chọn chức năng “Cập nhật sinh trắc học/Định danh điện tử/Xác thực sinh trắc học” (tên gọi có thể khác nhau tùy ngân hàng).
• Bước 2: Chọn phương thức xác thực bằng “Tài khoản định danh điện tử VNeID”.
• Bước 3: Thực hiện chụp ảnh mặt trước và mặt sau CCCD gắn chip/quét mã QR/nhập số CCCD (tùy theo yêu cầu của từng ngân hàng) và xác thực khuôn mặt theo hướng dẫn trên màn hình.
• Bước 4: Hệ thống hiển thị yêu cầu chia sẻ thông tin định danh với VNeID, khách hàng kiểm tra thông tin và chọn “Đồng ý/Xác nhận”.
• Bước 5: Ứng dụng ngân hàng tự động điều hướng sang ứng dụng VNeID, khách hàng đăng nhập VNeID và chọn xác nhận chia sẻ dữ liệu với ngân hàng.
• Bước 6: Quay lại ứng dụng ngân hàng, kiểm tra thông tin xác thực và nhập mã OTP do ngân hàng gửi về số điện thoại đã đăng ký để hoàn tất quy trình.

Cách 2: Định danh bằng CCCD/Thẻ căn cước gắn chip

• Bước 1: Đăng nhập ứng dụng Mobile Banking của ngân hàng, chọn chức năng “Cập nhật sinh trắc học/Định danh điện tử/Xác thực sinh trắc học” (tên gọi có thể khác nhau tùy ngân hàng).
• Bước 2: Chọn phương thức xác thực bằng “CCCD gắn chip”.
• Bước 3: Thực hiện chụp ảnh mặt trước và mặt sau CCCD/Thẻ căn cước gắn chip theo hướng dẫn hiển thị trên màn hình.
• Bước 4: Tiến hành quét chip bằng cách đặt CCCD/Thẻ căn cước gắn chip vào mặt sau điện thoại và giữ ổn định cho đến khi hệ thống đọc dữ liệu thành công.
• Bước 5: Quay video hoặc chụp ảnh xác thực khuôn mặt theo hướng dẫn.
• Bước 6: Hệ thống hiển thị yêu cầu chia sẻ thông tin định danh với VNeID, khách hàng kiểm tra thông tin và chọn “Đồng ý/Xác nhận”.
• Bước 7: Ứng dụng ngân hàng tự động điều hướng sang ứng dụng VNeID, khách hàng đăng nhập VNeID và chọn xác nhận chia sẻ dữ liệu với ngân hàng.
• Bước 8: Quay lại ứng dụng ngân hàng, kiểm tra thông tin xác thực và nhập mã OTP do ngân hàng gửi về số điện thoại đã đăng ký để hoàn tất quy trình.

Khách hàng cần CCCD gắn chip để thực hiện định danh điện tử eKYC

7. VIB ứng dụng eKYC cung ứng dịch vụ và gia tăng tiện ích cho khách hàng

VIB là một trong những ngân hàng tiên phong ứng dụng giải pháp eKYC để hỗ trợ khách hàng mở tài khoản, thẻ tín dụng nhanh chóng và tiện lợi. Chỉ với thao tác đơn giản chưa đầy 30 phút trên thiết bị di động thông minh có camera và kết nối internet, người dùng hoàn toàn có thể đăng ký và tận hưởng các sản phẩm dịch vụ và ưu đãi của VIB:

• Mở đồng thời 3 dịch vụ chỉ trong một lần đăng ký: Khách hàng có thể hoàn tất cùng lúc việc mở tài khoản ngân hàng online Digi, kích hoạt ứng dụng ngân hàng số MyVIB và đăng ký thẻ thanh toán iCard mà không cần thực hiện nhiều bước hay nộp hồ sơ riêng lẻ cho từng dịch vụ.
• Đăng ký và xét duyệt thẻ tín dụng hoàn toàn online trong thời gian ngắn: Thay vì đến chi nhánh ngân hàng và chờ thẩm định 5 - 7 ngày như trước, khách hàng chỉ cần đăng ký và xác thực eKYC trên website hoặc ứng dụng MyVIB. Hệ thống tự động xét duyệt và cấp hạn mức thẻ tín dụng ngay trong ngày, với thời gian thao tác khoảng 30 phút.

VIB ứng dụng eKYC giúp khách hàng mở tài khoản và sử dụng dịch vụ ngân hàng nhanh chóng, tiện lợi

Trong một số trường hợp, khách hàng vẫn cần đến chi nhánh ngân hàng để hoàn tất thủ tục theo quy định:

• Khách hàng bị trùng số điện thoại, thông tin cá nhân, địa chỉ
• Khách hàng cần nâng hạn mức giao dịch tài khoản/thẻ
• Khách hàng muốn đăng ký hoặc kích hoạt một số tính năng, dịch vụ chuyên biệt (Ví dụ: vay thế chấp, đăng ký ủy quyền giao dịch…)
• Khách hàng cần cập nhật hoặc bổ sung hồ sơ theo yêu cầu pháp lý

Nhằm đảm bảo an toàn giao dịch ngân hàng số, VIB đã triển khai xác thực sinh trắc học theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Cụ thể, theo Quyết định 2345/QĐ-NHNN, từ ngày 1/7/2024, các giao dịch chuyển tiền online trên 10 triệu đồng/lần hoặc tổng cộng từ 20 triệu đồng/ngày trở lên bắt buộc phải xác thực sinh trắc học (khuôn mặt/vân tay) khớp với dữ liệu trên CCCD gắn chip.

Do đó, khách hàng đã có tài khoản tại VIB cần bổ sung thông tin định danh eKYC và dữ liệu sinh trắc học bằng CCCD gắn chip trên ứng dụng MyVIB. Việc áp dụng xác thực sinh trắc học kết hợp xác thực đa lớp giúp tăng cường bảo mật, đảm bảo giao dịch an toàn và thuận tiện khi sử dụng ngân hàng di động MyVIB.

Khách hàng VIB cần bổ sung eKYC và sinh trắc học bằng CCCD gắn chip để giao dịch an toàn, liền mạch trên MyVIB

8. 4 kinh nghiệm sử dụng định danh điện tử eKYC an toàn

Dưới đây là một số kinh nghiệm giúp khách hàng sử dụng định danh điện tử eKYC an toàn và hiệu quả:

• Thực hiện định danh trên nền tảng chính thức: Chỉ sử dụng ứng dụng Mobile Banking hoặc website chính thức của ngân hàng để tránh rủi ro giả mạo.
• Bảo mật thông tin cá nhân và mã OTP: Không chia sẻ CCCD, thông tin tài khoản, mã OTP cho bất kỳ ai dưới mọi hình thức.
• Kích hoạt xác thực đa lớp (MFA) hoặc xác thực sinh trắc học: Kích hoạt các hình thức bảo mật nâng cao như xác thực khuôn mặt, vân tay hoặc xác thực nhiều lớp để tăng độ an toàn.
• Theo dõi thông báo đăng nhập lạ hoặc giao dịch bất thường: Chủ động kiểm tra thông báo đăng nhập lạ hoặc giao dịch bất thường và liên hệ ngân hàng ngay khi phát hiện rủi ro.

Khách hàng cần nắm chắc 4 lưu ý quan trọng để sử dụng eKYC an toàn

eKYC đang trở thành giải pháp định danh phổ biến trong ngân hàng số nhờ tính nhanh chóng, tiện lợi và an toàn. Việc hiểu rõ tài khoản eKYC là gì sẽ giúp người dùng chủ động hơn khi mở tài khoản, sử dụng dịch vụ và bảo vệ thông tin cá nhân trong quá trình giao dịch online.

Hãy mở ứng dụng ngân hàng số MyVIB ngay hôm nay để đăng ký tài khoản và hoàn tất định danh điện tử eKYC, sẵn sàng trải nghiệm các dịch vụ ngân hàng số an toàn và tiện lợi.